Fruktoza jest dwukrotnie słodsza od glukozy i razem z nią wchodzi w skład sacharozy, zwanej powszechnie cukrem. Fruktoza (potocznie nazywana cukrem owocowym) występuje naturalnie w owocach, sokach owocowych, miodzie, a także jest dodawana do większości przetworzonych produktów – słodyczy, produktów w proszku, płatków śniadaniowych czy napojów gazowanych. Fruktoza w wątrobie i jelitach przekształcana jest w glukozę.
Naukowcy są zdania, iż spożywanie dużej ilości fruktozy zwiększa ryzyko występowania chorób takich jak: nowotwory, choroby układu krążenia, nadciśnienie, uszkodzenie nerek, a nawet demencja. Dokładne badania potwierdziły, iż osoby spożywające dużo napojów gazowanych, bogatych w fruktozę miały podwyższone ryzyko zachorowania na raka jelita grubego.
Jeśli soki owocowe są świeżo wyciskane mają wtedy dużą ilość błonnika, który sprawia, iż fruktoza jest wolniej wchłaniana do krwioobiegu.
Soki oraz napoje gazowane zawierają nawet 5 łyżeczek fruktozy w 250 ml napoju, co może doprowadzić do wzrostu masy ciała, a nawet cukrzycy. Bezpieczną dzienną dawką jest 150 ml soków owocowych świeżo wyciskanych. Należy unikać soków z kartonów lub butelek, bo podczas ich produkcji wszystkie cenne substancje jak błonnik, witamina C i antyoksydanty są tracone.
Niestety, utrzymanie odpowiedniej dawki fruktozy w codziennym spożyciu nie jest łatwe.
Fruktoza występuje obecnie w wielu artykułach spożywczych: płatkach śniadaniowych, ciastkach, pieczywie cukierniczym, krakersach, lodach, batonach, mlecznych napojach fermentowanych, napojach gazowanych, napojach alkoholowych, dżemach oraz galaretkach.
Większość konsumentów nie wie, iż fruktoza występuje pod wieloma postaciami, najczęściej pod postacią fruktozowego syropu kukurydzianego bardziej znanego pod nazwą syropu glukozowo-fruktozowego o zawartości fruktozy powyżej 55%, a glukozy 41%, resztę stanowią inne cukry. Wytwarza się go z przetworzonej kukurydzy-skrobi kukurydzianej.
Syrop glukozowo-fruktozowy nie ulega krystalizacji, a wręcz zapobiega krystalizacji sacharozy, tym samym zwiększa trwałość i wilgotność innych produktów. Niestety kosztem naszego zdrowia.
Naukowcy są zaniepokojeni ubocznymi skutkami spożywania syropu fruktozowego. Pomimo tego, że zawiera mniej więcej tyle samo kalorii co cukier trzcinowy, organizm metabolizuje fruktozę w zupełnie inny sposób. Metabolizm fruktozy bardzo obciąża wątrobę oraz podnosi poziom trójglicerydów i cholesterolu we krwi, co staje się przyczyną chorób układu krążenia, a także powoduje odkładanie tłuszczu w narządach. Powoduje także spadek wrażliwości na leptynę (jeden z hormonów sytości), a zwiększony poziom trójglicerydów blokuje jej dostęp do mózgu i wytwarzanie przez niego informacji o zakończeniu jedzenia.
Potwierdziły to amerykańskie badania opublikowane w „Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism”. Dorośli spożywający gazowane napoje w ilości, która zaspokajała 25% ich dziennego zapotrzebowania kalorycznego, już po 2 tygodniach mieli zwiększony poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Ponadto byli zagrożeni wystąpieniem cukrzycy poprzez wzrost insulinooporności spowodowany otłuszczoną wątrobą.
Kolejne badania wykazały, iż nadmierne spożycie fruktozy powoduje odkładanie się tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha i powoduje otyłość brzuszną, czynnik ryzyka chorób układu krążenia i udarów mózgu.
Badania laboratoryjne na Uniwersytecie w Cambridge przeprowadzone na zwierzętach wykazały, iż zwiększone spożycie fruktozy powodowało wytwarzanie blaszek beta-amyloidu w mózgach zwierząt. Blaszki te są często spotykane w mózgach osób z chorobą Alzhaimera.
Obecnie wiele firm zwłaszcza w USA próbuje zmieniać nazwę syropu na etykietach nazywając go cukrem kukurydzianym (dzieje się tak i w Polsce). Jest to informacja wprowadzająca potencjalnego konsumenta w błąd.
Potrzebne są jeszcze dokładniejsze badania dotyczące wpływu fruktozy na zdrowie każdego z nas. Natomiast najważniejsze jest to, żebyśmy zachowali ostrożność i nie spożywali wysoko przetworzonej żywności, do której dodawana jest fruktoza. Im mniej cukru w nasze diecie, tym lepiej.