Na całym świecie zwraca się coraz większą uwagę na jakość pracy i efektywność pracowników. Wiadomo, że są one uzależnione od zdrowia, samopoczucia i zaangażowania zatrudnionego. Choroba i spowodowana nią obniżona wydajność pracownika wiążą się z utratą produktywności firmy i zmniejszeniem jej rentowności.
Według Departamentu Zdrowia i Usług Społecznych w USA na każde 100 pracowników przypada aż 38 osób z nadwagą, 30 z podwyższonym cholesterolem i 25 z chorobami układu krążenia.
Tacy pracownicy są z reguły znacznie mniej skuteczni i wydajni. Zjawisko “nieefektywnej” obecności, w pracy nosi nazwę presenteeism. Choć w Polsce jest ono słabo opisane, z punktu widzenia pracodawcy może okazać się bardzo niebezpieczne. Jak wykazały badania przeprowadzone w USA, nieefektywna praca zatrudnionego wynikająca ze złego stanu zdrowia, jest największym obciążeniem finansowym dla firmy. Co więcej, zjawisko to dotyczy nie tylko osób z chorobami przewlekłymi, ale także osób, które przychodzą do pracy przeziębione, z gorączką, katarem i innymi objawami chorobowymi.
Takie osoby mają problemy ze skupieniem uwagi, komunikacją z klientami oraz innymi współpracownikami, a także łatwiej się denerwują i popełniają błędy. Zarażają również inne osoby i powodują kolejne nieobecności pracowników.
Jak wykazały badania, koszt pozostania chorej osoby w pracy jest dwukrotnie wyższy niż jej nieobecność. Presenteeism jest więc działaniem szkodliwym, gdyż znacząco obniża jakość oraz wydajność wykonywania pracy, a co za tym idzie zwiększa koszty firmy. Lepszym rozwiązaniem dla pracodawcy staje się więc inwestycja we wczesną opiekę profilaktyczną.
Należy pamiętać, że zmiana stylu życia, sposobu odżywiania i redukcja stresu mogą spowodować zmniejszenie aż o 85% wydatków na opiekę zdrowotną. Oprócz poprawy zdrowia pracownika zwiększa się także produktywność, obroty i satysfakcja pracowników.
W USA pracodawcy są coraz bardziej świadomi korelacji pomiędzy stanem zdrowia ich pracowników, jakością sprzedawanych przez nich usług a zyskiem przedsiębiorstwa. Powstają nawet specjalne firmy szkoleniowe, które uczą grupy pracowników zdrowego stylu życia i nawołują do zmiany diety.
W naszym kraju Program Aktywnej Profilaktyki Zdrowotnej dla pracodawców funkcjonuje w firmie VIMED. Program oparty jest na terapii fenotypowej czyli kompleksowym programie terapeutycznym, indywidualnie dostosowanym do stanu zdrowia danej osoby.
Pracodawca kierując pracowników na taki program, wpływa na zmianę ich stylu życia, w tym szczególnie sposobu odżywiania, który jest podstawą skutecznej prewencji zdrowotnej.
Partycypacja finansowa pracownika w takim programie zwiększy jego zaangażowanie i mobilizację do aktywnego udziału w terapii.
Dlaczego właśnie styl życia jest takim kluczowym czynnikiem?
Warto w tym miejscu wspomnieć o Marcu Lalonde, kanadyjskim ministrze zdrowia i opieki społecznej, według którego styl życia aż w 50% odpowiada za zdrowie człowieka. Na tryb życia składają się takie elementy jak: aktywność fizyczna, sposób odżywiania się, umiejętność radzenia sobie ze stresem, zachowania seksualne, sposób rekreacji oraz stosowanie używek tj. alkohol, nikotyna, środki psychoaktywne.
Marc Lalonde w swoim raporcie pt. “A new perspective on the health of Canadians”, który powstał już w 1974 roku i opisuje tak zwane 4 pola zdrowotne, podkreśla szczególną rolę promocji zdrowia jako jedynego, skutecznego sposobu poprawy stanu zdrowia jednostki oraz całej populacji.
Niestety, programy skutecznej profilaktyki nie są popularne i cenione w naszym kraju, a szczególnie nie przykłada się do nich większej wagi w środowisku pracy.
Promocja zdrowia to nie tylko wczesne wykrywanie chorób. To przede wszystkim niedopuszczenie do powstania zalążków choroby. Jak się okazuje, prawidłowy styl życia może spowodować także zmniejszenie objawów już występującego schorzenia, cofnięcie się lub całkowite wyleczenie danej choroby. Dzieje się tak m.in. w przypadku chorób autoimmunologicznych, cukrzycy typu II czy chorób układu krążenia.
Dlaczego tak mało się o tym mówi?
Wynika to z faktu, iż nie wszystkim zależy w równym stopniu na naszym zdrowiu. Rynek farmaceutyczny z roku na rok odnotowuje coraz większe zyski ze sprzedaży leków. Skoro przemysł ten jest tak niezwykle opłacalny, bezcelowe wydaje się promowanie aktywnej profilaktyki zdrowotnej i skutecznych metod, które zmniejszają ryzyko chorób (a tym samym przyjmowania medykamentów).
Warto więc zainwestować w promocję zdrowia w swojej firmie.
Świadomy pracodawca będzie dbał o zdrowie własnego personelu nie tylko z powodu mniejszych kosztów, które poniesie z powodu absencji pracowników, ale także z powodu zwiększonej efektywności, jakości i zysku z ich pracy. Należy bowiem pamiętać, iż to nie leki, ale zmiana stylu życia czyli prawidłowo zbilansowana dieta i regularna aktywność fizyczna, są naszym największym sprzymierzeńcem w zachowaniu zdrowia.
Człowiek skazany na leki do końca życia to zawsze będzie człowiek chory w trakcie leczenia. Tymczasem większość wypadków wdrożenia programu aktywnej profilaktyki pozwala zachować zdrowie i nie dopuścić do rozwoju choroby.