Menopauza jest czasem, kiedy miesiączka ustaje, a jajniki ostatecznie przestają wytwarzać komórki jajowe. O menopauzie można mówić, kiedy kobieta nie dostała okresu od pełnego roku. Obejmuje ona kobiety już od 40 roku życia, jednak średnio jest to wiek około 51 lat. Niekorzystne oddziaływanie licznych czynników środowiskowych, w tym stosowanie niewłaściwie zbilansowanej diety, może przyspieszyć pojawianie się dolegliwości okresu menopauzalnego.
Menopauzę możemy podzielić na kilka etapów:
- premenopauza – nie ma jeszcze wyraźnych zaburzeń hormonalnych, ale już występuje podwyższony poziom gonadotropin przysadkowych
- - perimenopauza – wtedy spada liczba pęcherzyków Graafa w jajnikach, obniża się poziom estrogenów i progesteronu, cykle są już często bezowulacyjne
- menopauza właściwa – ustanie krwawienia miesięcznego
- okres pomenopauzalny – krwawienie już nie występuje, poziom estrogenów i progesteronu jest bardzo obniżony, a poziom gonadotropin bardzo wysoki
Objawy:
- Nieregularne miesiączki
- Uderzenia gorąca i nocne poty
- Zaburzenia snu, bezsenność
- Niepokój
- Depresja
- Sucha skóra
- Drażliwość
- Suchość pochwy i ból podczas stosunku
- Problemy z koncentracją
- Problemy z pamięcią
- Obniżona ochota na seks
- Częste oddawanie moczu i moczenie się
- Bóle mięśni
- Bóle głowy
- Budzenie się wcześnie rano
- Zmęczenie
- Przybieranie na wadze
Przyczyny:
Naturalna menopauza jest procesem stopniowym, w którym jajniki zaczynają produkować mniejszą ilość hormonów niż dotychczas i kobieta wchodzi w tak zwaną fazę przedmenopauzalną (przekwitanie, klimakterium). Kiedy jednak menopauza przychodzi przed osiągnięciem 40 roku życia zwana jest wtedy menopauzą przedwczesną. Może się to stać w naturalnie, jednak częściej jest wynikiem kilku warunków jak np.:
- uwarunkowań genetycznych do przedwczesnej menopauzy
- chorób układu immunologicznego
- anomalii chromosomu X
- leczenia (chirurgiczne usunięcie jajników, chemioterapia, radioterapia)
- przyjmowaniem leków na obniżenie poziomu estrogenów
- palenia papierosów
Leczenie:
Menopauza jest naturalną częścią życia i nie jest konieczne aby ją leczyć, natomiast leczyć powinno się symptomy i czynniki zagrażające zdrowiu związane z poziomem estrogenów jak uderzenia gorąca, drażliwość, wzrost ryzyka choroby serca i osteoporoza.
Leczenie obejmuje:
- hormonalną terapię zastępczą, do której należą naturalne, syntetyczne oraz pochodzenia roślinnego estrogeny i progesteron. Preparaty te są dostępne w wielu postaciach jak tabletki, żele, pierścienie dopochwowe, zastrzyki, plastry na skórę, implantach podskórnych
- leki niehormonalne zmniejszające wysokie ciśnienie krwi, co powoduje ulgę przy niektórych przypadłościach, takich jak uderzenia gorąca
- ograniczenie kofeiny i alkoholu redukuje symptomy niepokoju, bezsenności i wypłukiwanie wapnia
- regularne ćwiczenia redukują fale gorąca, pomagają utrzymywać należną masę ciała, zwiększają wytrzymałość i masę kości zmniejszając tym samym ryzyko wystąpienia osteoporozy
- nauczenie się radzenia sobie ze stresem pomaga zmniejszyć napięcie, niepokój i inne możliwe objawy menopauzy. Jako proste techniki relaksacyjne warto wypróbować spokojny głęboki oddech, masaż, kąpiele aromaterapeutyczne, spokojną muzykę, refleksoterapię.
- terapie uzupełniające, gdzie wyróżnić można homeopatię, ziołolecznictwo, akupunkturę i wspomnianą wcześniej aromaterapię
Zapobieganie:
Menopauzie nie da się zapobiec, można natomiast opóźnić okres jej wystąpienia i złagodzić symptomy ja poprzedzające, czyli objawy klimakterium.
- dieta , która polepsza zdrowie i samopoczucie kobiet, zmniejsza ryzyko chorób serca, osteoporozy i nowotworów. Dieta powinna zawierać ograniczoną ilość tłuszczów zwierzęcych na korzyść tłuszczów roślinnych zawierających niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, które wpływają na produkcję m.in. wielu hormonów, powinna być bogata w owoce i warzywa dostarczające przeciwutleniaczy opóźniających procesy starzenia się organizmu, zboża najlepiej z pełnego przemiału, wapń. Dodtosowanie diety do indywidualnego profilu immunologicznego łagodzi dolegliwości.
- rzucenie palenia zmniejsza ryzyko wystąpienia wczesnej menopauzy, chorób serca i osteoporozy
- wykonanie testu na opóźnioną alergię pokarmową i wyeliminowanie produktów, które wywołują stały proces zapalny w organizmie może znacznie późnić pojawienie się pierwszych symptomów zbliżającej się menopauzy, pomoże wyregulować gospodarkę hormonalną, a u kobiet, które weszły już w ten okres pomoże skutecznie złagodzić objawy