Osteoporoza – zrzeszotnienie kości – postać zaniku kości, uogólnione zmniejszenie masy kostnej. Może być spowodowana przewagą procesów reabsorpcji kości nad naturalnymi procesami kościotworzenia. Występuje najczęściej u kobiet po menopauzie i wykazuje tendencję postępującą zwiększając ryzyko złamań pod wpływem niewielkich urazów. W wielu przypadkach nie występują żadne objawy zaniku kości. Dlatego często osteoporoza zostaje wykryta dopiero, gdy wskutek dużego ubytku substancji kostnej dochodzi do niespodziewanych złamań kości
Prawidłowo dobrana dieta może zapobiec rozwojowi tej choroby.
Objawy:
- Bóle krzyża
- Zmniejszenie wzrostu
- Garb
- Złamania kości włącznie ze złamaniami kręgów
- Zmniejszona gęstość kości stwierdzona specjalistycznymi badaniami
Przyczyny:
- Długotrwały brak aktywności ruchowej
- Niedobór hormonów tarczycy i przytarczyc
- Zespól Cushinga
- Niedożywienie i pożywienie ubogie w wapń
- Długotrwałe stosowanie leków steroidowych, przeciwpadaczkowych, przeciwkrzepliwych
- Palenie tytoniu
- Picie znacznych ilości alkoholu (powyżej dwóch drinków dziennie)
- Choroby zapalne przewodu pokarmowego (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego)
- Szczupła budowa ciała
- Menopauza u kobiet
- Czynniki genetyczne
Leczenie:
- Terapia hormonalna u kobiet – estrogenowa terapia zastępcza
- Często stosuje się kombinację dwóch rodzajów leków, które dzięki swojemu odmiennemu działaniu doskonale się uzupełniają. Pierwszy z nich ma za zadanie hamowanie komórek odpowiedzialnych za niszczenie kości i w tej grupie środków możemy wyróżnić: estrogeny, kalcytoninę, raloksifen i bifosofniany. Drugi lek ma na celu pobudzanie odbudowy kości. W tej grupie wyróżniamy różnego rodzaju preparaty wapnia i witaminy D, fluorki i parahormon (PTH).
Zapobieganie:
- Wysiłek fizyczny stymuluje wzrost masy kostnej – ćwiczenia, szczególnie utrzymujące masę ciała (spacerowanie, jogging, tańce) zwiększają masę kostną
- Przebywanie na świeżym powietrzu zwłaszcza w słoneczne dni, wtedy w skórze pod wpływem promieni UV produkowana jest witamina D
- Dieta z odpowiednią ilością wapnia (ok. 1500mg na dobę), boru i ograniczoną ilością fosforu (fosfor znajduje się w mięsie, drobiu, rybach, coca-coli)
Źródła wapnia w diecie to: ziarna sezamu (szczególnie niełuskane), ser, warzywa liściaste, biała kapusta, jarmuż, brokuły, głóg, rośliny strączkowe, mleko, owoce, orzechy i nasiona.
Dodatkowe dawki wapnia np. w postaci różnych preparatów należy stosować wieczorem, ponieważ system hormonów regulujących poziom wapnia jest bardziej aktywny nocą