Próby ekspozycyjne, próby prowokacyjne alergenem – Polegają np. u alergików na wdychaniu aerozoli zawierających określony, standaryzowany alergen. Następnie bada się reakcję oskrzeli przez określenie wartości szczytowej przepływu wydechowego (ang. Peak Expiratory Flow – PEF) lub maksymalnej objętości wydechowej jednosekundowej (ang. Forced Expiratory Volume in 1 Second – FEV1). Spadek wartości tych parametrów świadczy o wrażliwości na podawany alergen.(wiki)
Należy pamiętać, że pacjenci, u których pojawiła się reakcja alergiczna zagrażająca życiu nie powinni być poddawani próbom prowokacji pokarmowych. Wcześniejsze objawy alergiczne muszą zostać omówione przez zespół medyczny wykonujący próby prowokacji.
Próby prowokacyjne muszą zawsze być wykonywane pod ścisłym nadzorem medyczny w ośrodku specjalistycznym. Polegają na podawaniu pacjentom wzrastających dawek podejrzewanego alergenu pokarmowego z oceną odpowiedzi klinicznej po każdej z dawek. Prowokacje są często przeprowadzane w systemie podwójnie ślepej próby. Oznacza to, że ani pacjent ani badający nie wiedzą czy dana próbka pokarmowa zawiera czynnik uczuleniowy czy nie. Bezpieczeństwo przeprowadzenie tego typu testów polega na przestrzeganiu następujących zasad:
- Pacjent musi być w dobrym stanie ogólnym, bez objawów astmy. Leki antyhistaminowe powinny być odstawione na tydzień przed prowokacją.
- Początkowe dawki alergenu muszą być bezpiecznymi i powinny być określone przed rozpoczęciem badania, a zespół resustytacyjny powinien być zawsze w pogotowiu.
- Należy upewnić się czy pacjent lub rodzic w przypadku dziecka rozumie na czym polega badanie i uzyskać świadomą zgodę potwierdzoną podpisem pacjenta lub rodzica.
- Zwiększanie dawek musi następować stopniowo. W przypadku prowokacji orzeszkiem ziemnym zaleca się najpierw potarcie małym kawałkiem wargi pacjenta. Jeśli nie ma reakcji po 10-15 minutach, można przystąpić do dalszego etapu. Może to być spożycie niewielkiej (ściśle określonej) ilości masła orzechowego.
- 5. Stosuje się zazwyczaj stopniowe wzrastanie dawek, z określeniem dawki maksymalnej np. do 8-16 spożytych orzeszków. Wiele prób zostaje przerwanych zbyt wcześnie z powodu leku przed komplikacjami, stąd niezbędne jest rzeczywiste określenie aktualnego stanu pacjenta. Negatywne próby są ważne wtedy gdy nie ma objawów po ekspozycji na duże dawki podejrzewanego pokarmu.
- Odpowiednia obserwacja przez 4 godz. po prowokacji.
- Pielęgniarka lub lekarz oceniają każdą reakcję alergiczną i potrzebę podania leków. (IFR)