Alergia
Alergia – (popularnie stosowane synonimy uczulenie, nadwrażliwość) – patologiczna, jakościowo zmieniona odpowiedź tkanek na alergen, polegająca na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych przeciwciał, które po związaniu z antygenem doprowadzają do uwolnienia różnych substancji – mediatorów stanu zapalnego. Może się objawiać łagodnie, jak w przypadku kataru czy łzawienia, aż po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny i śmierć.
Sensu largo pojęcie alergia odnoszone jest często do innych chorób o podobnej, z pozoru, etiologii i obrazie. Przykładem tego jest wyprysk kontaktowy alergiczny nazywany inaczej alergicznym kontaktowym zapaleniem skóry. Odmiennie niż w przypadku atopowego zapalenie skóry, choroba ta związana jest z IV typem reakcji wg Coombsa, a główną rolę w jej powstawaniu odgrywa reakcja typu komórkowego. (wiki)
Podział nadwrażliwości:
- Alergia IgE zależna, atopia, alergia natychmiastowa (30%)
- IgE niezależna (70%)
Alergia to szersze pojęcie, obejmujące i atopię (mechanizm IgE zależny), i inne typy nadwrażliwości powstające na skutek uruchamiania odmiennych mechanizmów immunologicznych niż obserwowanych w atopii. Alergii, która nie zależy od przeciwciał IgE, nie da się wykryć testami punktowymi czy badaniem poziomu tych przeciwciał we krwi.
“Alergie” niezależne od IgE stanowią 70% patologii. Z tą częścią “chorób alergicznych” (nadwrażliwości) często medycyna nie umie sobie poradzić: albo wcale nie są one diagnozowane i leczy się je objawowo (leczymy skutek nie znając przyczyny) lub diagnozuje się je w niewielu wyspecjalizowanych ośrodkach (przodują w tym Stany Zjednoczone; w Europie, w tym w Polsce takimi możliwościami dysponują tylko nieliczne placówki).
Pojęcie alergia obejmuje choroby większości narządów, w tym narządów wewnętrznych, w których proces IgE-zależny rzadko ma miejsce. W zakres tego pojęcia, poza atopią, wchodzą także zjawiska zależne od mechanizmu:
- cytotoksycznego (Typ II nadwrażliwości),
- krążących kompleksów immunologicznych (Typ III nadwrażliwości),
- alergii komórkowej (Typ IV nadwrażliwości).
Do ich badania mamy niewiele narzędzi. W ogóle nie ma testów do wykrywania mechanizmów cytotoksycznego i krążących kompleksów immunologicznych. ALCAT Test, PRIME TESTTM (dopisek red.), testy wykorzystywane do diagnozy niekorzystnych pokarmów przede wszystkim w alergii pokarmowej IgE niezależnej i nietolerancji pokarmowej, badają zachowanie płytek krwi i leukocytów obojętnochłonnych, czyli neutrofilów, które w wymienionych mechanizmach odgrywają pierwszoplanową rolę. Dieta oparta na ich wynikach przynosi poprawę. Ale to zagadnienie nie jest , niestety przedmiotem dogłębnych badań. Nie rozwija się także innych testów, które by te mechanizmy badały.
Do badania alergii komórkowej służą testy naskórkowe, zarówno klasyczne, jak i atopowe. Mają one jednak zastosowanie tylko w przypadkach kontaktowej alergii komórkowej w chorobach skóry. Nie istnieją testy badające ten mechanizm w przypadkach alergii komórkowej wywoływanej przez pokarmy czy grzyby pleśniowe. (…)
Tak naprawdę zarówno w Polsce, jak i na całym świecie zbadane i dobrze poznane są tylko schorzenia określane jako atopie; dotykaja one najwyżej 35% chorych zgłaszających się do alergologa. Są oni skazani na leczenie objawowe, które nie zawsze jest skuteczne, a często szkodliwe.
Dobra wiadomość dla alergików i dla wszystkich lekarzy, nie tylko alergologów! Wybrany w 1998 roku prezydent Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologi Klinicznej, prof. Sergio Bonini oświadczył w orędziu z okazji objęcia stanowiska: …W diagnostyce i leczeniu chorych rozważanie tylko jednego mechanizmu uczulającego (IgE-zależnego) jest destrukcyjne. Należy podjąć badania nad udziałem pozostałych mechanizmów w patogenezie chorób alergicznych. Wymaga to zmiany myślenia i rewizji zakresu alergologii jako dziedziny medycyny…
Alergolodzy należą do dwóch obozów. Częśc lekarzy i naukowców za alergię uznaje tylko procesy związane z komórką tuczną – jedną z wielu komórek układu immunologicznego, i przeciwciałem IgE – jednym z wielu przeciwciał. Do badania tego mechanizmu mamy dobrze sprawdzone testy diagnostyczne. Według reprezentantów tego nurtu, schorzenia wywołane przez szkodliwe działanie pokarmów, pleśni, roztoczy, związków chemicznych na drodze innych mechanizmów niż IgE-zależne nie należą do alergii, a objawy, takie jak: moczenie nocne, migrena, kaszel, katar, astma, zapalenie stawów, bóle brzucha, swędzące wysypki na skórze i inne, (…), wynikają z „sugestii” i są „pochodzenia psychosomatycznego” lub „nieznanego”, „idiopatycznego”.
Takie podejście do tych zjawisk powoduje, że wielka liczba ludzi cierpi niepotrzebnie, ponieważ są leczeni objawowo, tym samym nieskutecznie. Trudno sobie wyobrazić, że wysypka na skórze o charakterze atopowego zapalenia skóry u pięciotygodniowego noworodka albo kolka ustępująca po eliminacji mleka z jego diety (lub diety jego matki) i nawracająca po ponownym wprowadzeniu tego produktu, mogłaby być wynikiem sugestii (!). Według opinii konserwatywnych alergologów, jeśli IgE jest ujemne – choroba tego dziecka miałaby brać się z sugestii.
Druga grupa lekarzy rozszerza pojęcie alergii na pozostałe mechanizmy immunologiczne, na których drodze czynniki zewnętrzne oddziałują na człowieka. Lekarze ci uważają, że zdrowiem człowieka rządzą skomplikowane procesy odpornościowe powiązane z układem nerwowym i hormonalnym. Według nich pokarmy, alergeny wziewne i związki chemiczne, pasożyty, bakterie, wirusy, grzyby mogą mieć wpływ na zdrowie człowieka za pośrednictwem różnych mechanizmów – zarówno tych dobrze znanych od dawna, jak i takich, których medycyna jeszcze nie poznała. Objawy chorobowe o nieznanym pochodzeniu określaja terminami: pseudoalergia, nietolerancja, szkodliwe działanie.
Większość procesów alergicznych, zwłaszcza przebiegających w narządach popularnie nie kojarzonych z alergią, leczy się objawowo.(…)
Uważa się, że ok. 70% dzieci cierpi na różne formy alergii, które nie leczone przyczynowo idą w dorosłe życie w rytm marszu alergicznego, który utrudnia zdobywanie wiedzy, życie intymne, kontakty społeczne, karierę. (…)
Przyczyny stanu zapalnego alergiczne, pseudoalergiczne i nietolerancja:
- alergia wziewna i pokarmowa,
- pseudoalergia i nietolerancja pokarmowa,
- nietolerancja aspiryny,
- szkodliwe działanie związków chemicznych wdychanych z powietrzem lub spożywanym z pokarmem,
Wywołują one podobne objawy w organizmie człowieka, chociaż ich mechanizm działania może być różny:
- klasyczny IgE – zależny,
- inne mechanizmy alergiczne,
- działanie farmakologiczne lub toksyczne.(…)
Zdajemy sobie sprawę z tego, że wiedza na temat alergii jest niepełna (ale ciągle się rozszerza). Nie można lekceważyć zależności pomiedzy ekspozycją organizmu na działanie szkodliwych substancji, takich jak pokarmy, niektóre alergeny wziewne (grzyby pleśniowe, roztocze) i związki chemiczne, a występowaniem chorób i ich ustepowaniem po eliminacji tych substancji. Istnienie tych zależności jest faktem, my tylko nie nauczyliśmy się jeszcze ich rozumieć i rozpoznać. (D.M.)
