Cukrzyca
Cukrzyca (łac. diabetes mellitus) to wywołane różnymi przyczynami schorzenie metaboliczne, charakteryzujące się utrzymującym się podwyższonym stężeniem glukozy we krwi (hiperglikemią). Przyczyną choroby jest zaburzenie wydzielania i (lub) działania insuliny.
Insulina to główny hormon anaboliczny, niezbędny do prawidłowego metabolizmu węglowodanów, tłuszczów i białek. Organizm nie może funkcjonować bez insuliny – musi ona być produkowana w wystarczającej ilości przez trzustkę lub musi być podawana w postaci leku z zewnątrz. Całkowity brak insuliny prowadzi do poważnych zaburzeń metabolicznych, których konsekwencją jest kwasica ketonowa i śpiączka. Te powikłania nieleczone są śmiertelne.
Po wielu latach trwania choroby cukrzyca może prowadzić do różnych powikłań i w efekcie uszkodzenia wielu narządów. Najczęstsze i najpoważniejsze z nich to: retinopatia, nefropatia i neuropatia. Osoby z cukrzycą są również obciążone zwiększonym ryzykiem choroby wieńcowej oraz miażdżycy tętnic obwodowych i mózgowych. Poważne powikłania zdarzają się dużo rzadziej osobom, które zażywając leki i prowadząc odpowiedni tryb życia, utrzymują zbliżone do prawidłowego stężenie glukozy, stąd wynikają zalecenia dotyczące optymalnego leczenia tej choroby.
Najważniejsze postacie cukrzycy wynikają z niedoboru lub braku insuliny (cukrzyca typu 1), zmniejszonej wrażliwości tkanek na działanie insuliny połączonej z niedoborem insuliny (cukrzyca typu 2) oraz zmian hormonalnych związanych z okresem ciąży (cukrzyca ciężarnych). (wiki)
Zasadą współczesnej terapii cukrzycy jest leczenie wszystkich zaburzeń towarzyszących chorobie, a nie tylko kontrola gospodarki węglowodanowej. Dążenie do normalizacji masy ciała, zwiększenie aktywności fizycznej, właściwa dieta, leczenie częstych w cukrzycy zaburzeń lipidowych, nadciśnienia tętniczego i innych chorób układu krążenia oraz utrzymywanie glikemii w przedziale wartości możliwie najbardziej zbliżonym do niecukrzycowych (normoglikemia) zmniejsza ryzyko rozwoju powikłań choroby.
Wiele osób nie wie, że ma cukrzycę, ponieważ nie mają objawów typowych dla cukrzycy lub objawy te są tak nieznaczne, że przez lata nie zwraca się na nie uwagi. Najlepszym sposobem wykrycia cukrzycy jest wykonanie badań, szczególnie wówczas gdy ma się nadwagę lub jest się otyłym, prowadzi mało aktywny tryb życia, ma się ponad 45 lat lub wtedy, kiedy zauważa się występowanie któregokolwiek z poniższych objawów:
- łatwe męczenie się,
- osłabienie lub senność,
- znacznie zwiększone pragnienie,
- okresowe zaburzenia ostrości wzroku,
- częste oddawanie moczu,
- chudnięcie bez istotnej przyczyny, pomimo istniejącego apetytu,
- siostra, brat lub jedno z rodziców choruje na cukrzycę.
Cukrzycę rozpoznaje się, gdy stężenie glukozy na czczo w surowicy krwi jest większe niż 126 mg/dl (tj. 7.0 mmol/L) i 2 godziny po posiłku większe niż 200 mg/dl, (tj. 11,11 mmol/L).
Około 5% populacji choruje na cukrzycę. W 95% przypadków jest to typ 2. Prawdopodobnie przynajmniej połowa chorych na cukrzycę typu 2 nie jest zdiagnozowana. W ostatnich latach liczba zachorowań dramatycznie wzrasta, zwłaszcza w krajach rozwijających się, coraz częściej wykrywa się też ten typ cukrzycy u dzieci.
Alergologom i diabetologom powszechnie wiadomo, że u dzieci z rodzinnym obciążeniem cukrzycą i alergią może dojść do powstania cukrzycy, jeśli mleko matki zostało u nich wcześnie zastąpione mlekiem krowim. (D.M. str 228)
