Migrena należy do grupy samoistnych bólów głowy. Cechami charakterystycznymi są: jej przewlekłość oraz nawracające ataki bólowe.
Migrena jest obecnie najczęstszą chorobą układu nerwowego występującą u około 10 -15% populacji. W większości przypadków osoby dotknięte tą chorobą leczą się same, jednak około 25% chorych ma dolegliwości tak silne, że musi korzystać z porad lekarskich. Tak szerokie rozpowszechnienie migreny spowodowało, że uznaje się ją za chorobę społeczną.
Wśród głównych przyczyn wyzwalających ataki migreny wymienia się sytuacje stresowe, a w dużym stopniu (po około 30% dla poszczególnych czynników) badane osoby wymieniają: zmiany pogodowe, czynniki pokarmowe czy cykl miesiączkowy u kobiet. Natomiast w tradycyjnej medycynie chińskiej za najczęstszą przyczynę migreny uważa się osłabienie funkcji wątroby.
Według współczesnych koncepcji, z powodu uszkodzenia bariery jelitowej antygeny produktów spożywczych przedostają się do krwi i wywołują reakcję immunologiczną. W wyniku tej reakcji powstają kompleksy immunologiczne, które w zależności od predyspozycji osobniczej pacjentów, gromadzą się w śródbłonku mózgu i wywołują tu miejscową reakcję zapalną.
Następuje jednoczesne uwolnienie mediatorów stanu zapalnego, jak np. prostaglandyna E2, które podwyższają dowóz wapnia, co powoduje gromadzenie się wody i nasilone rozszerzenie naczyń wywołując nieznośny, niedający się ukoić ból głowy.
Bardzo wyraźnie podkreśla się rolę prawidłowego odżywiania, a w celu uniknięcia ataków migreny zaleca się odpowiednią dietę. Powszechnie znane są pokarmy, które u osób wrażliwych mogą sprowokować ataki migreny. Lista zakazanych produktów jest bardzo długa.
Najczęściej wymieniane są: czekolada, kofeina, owoce cytrusowe, napoje alkoholowe, orzeszki ziemne, nasiona sezamu, słonecznika, dyni, fasola, groch, przyprawy kuchenne, różne gatunki mięs, ryb, drobiu, nabiał – szczególnie zawierający kultury bakteryjne różnego rodzaju oraz powszechnie stosowane dodatki do żywności.
Wśród tak wielu produktów wykrycie produktu żywnościowego prowokującego ataki migreny jest bardzo trudne. Nasza dieta jest wieloskładnikowa, a atak migreny może wystąpić po 2-3 dniach, a nawet później od momentu spożycia pokarmu, tak więc ustalenie tych relacji staje się prawie niemożliwe. Nawet zalecane przez lekarzy prowadzenie dokładnego dziennika wydarzeń i zjedzonych pokarmów przekracza możliwości interpretacyjne, bowiem za kolejnymi atakami migreny mogą stać różnorodne czynniki sprawcze. Z drugiej strony, w dalszym ciągu jesteśmy pozbawieni wyraźnych zaleceń dietetycznych pozwalających uniknąć ataków migreny.