Wątroba nie boli, ale woła o pomoc

Stłuszczenie wątroby to schorzenie, które nie daje się we znaki bolesnymi dolegliwościami, ale ma poważne konsekwencje dla całego organizmu – prowadzi m.in. do rozwoju cukrzycy typu II oraz do marskości i niewydolności tego narządu. Może ono skrócić życie człowieka o wiele lat i znacznie obniżyć jego jakość. Dobra wiadomość jest taka, że stłuszczenie wątroby łatwo poddaje się leczeniu, a kłopoty ustępują, gdy funkcjonowanie wątroby ulega poprawie.

Co powinno Cię zaniepokoić?

Wiele osób ze stłuszczeniem wątroby nie zdaje sobie sprawy, że cierpi na to schorzenie, ponieważ jego objawy bywają niespecyficzne, szczególnie we wczesnych stadiach. Są jednak pewne symptomy, które mogą świadczyć o tym, że wątroba nie jest w dobrym stanie i warto ją przebadać. Należą do nich m.in.:

  • uczucie ciągłego zmęczenia bez żadnego powodu,
  • otyłość brzuszna (często rozpoczynająca się po czterdziestce),
  • przybieranie na wadze pomimo stosowania diety,
  • wysypki i brązowe plamy na skórze, drażliwość,
  • zmienne nastroje,
  • słaba pamięć.

Wszystkiemu winien jest cukier

Wbrew powszechnej opinii najczęstszą przyczyną stłuszczenia wątroby jest nadmiar cukru i produktów węglowodanowych w jadłospisie, a nie pokarmów zawierających tłuszcz i cholesterol. Przypadki stłuszczenia wątroby, coraz częściej wykrywane nawet u dzieci, stają się powszechne w krajach, w których łatwo dostępne są przetworzone produkty węglowodanowe, takie jak słodycze, słodzone napoje gazowane, białe pieczywo i fast foody.

[framed_box bgColor=”#E7FFD8″]Dlaczego tak się dzieje? Przy nadmiernym spożyciu węglowodanów z dietą rośnie stężenie insuliny we krwi, a wysoki poziom tego hormonu nakazuje organizmowi, a szczególnie wątrobie, odkładanie tłuszczu. Normalna zdrowa tkanka wątroby zostaje zastąpiona niezdrowym tłuszczem, tzw. trójglicerydami, i w narządzie dochodzi do rozwoju stanu zapalnego. Stłuszczona wątroba jest często powiększona i obrzmiała z powodu wypełnienia tłuszczem; ma żółtawy, tłusty wygląd.

[/framed_box]

Zgubne skutki kulinarnych szaleństw

Nieleczona choroba może przekształcić się w zaawansowany proces bliznowacenia wątroby, zwany marskością, który jest nieodwracalny. Stłuszczenie wątroby możemy wykryć, wykonując badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej, wątroby i dróg żółciowych.

Marskość to niejedyna choroba, jaką zagrożone są osoby z nieleczonym stłuszczeniem wątroby. Jeżeli będziemy często sięgać po produkty wysokowęglowodanowe, dojdzie w końcu do rozwinięcia tzw. oporności insulinowej, czyli stanu, w którym komórki organizmu „nie reagują na rozkazy” wydawane przez insulinę. W odpowiedzi organizm będzie produkował jej coraz więcej i więcej, a my będziemy przybierać na wadze, ponieważ wysoki poziom insuliny sprzyja tyciu na kilka sposobów:

  • prowadzi do odkładania się tkanki tłuszczowej,
  • hamuje wydzielanie przez organizm hormonów sprzyjających spalaniu tłuszczu,
  • zwiększa łaknienie, szczególnie na słodycze i produkty węglowodanowe,
  • wywołuje uczucie głodu, nawet gdy nie występuje fizyczna potrzeba spożycia pokarmu.

To dlatego u wielu osób ze stłuszczeniem wątroby występuje dodatkowo stan zaburzenia przemiany materii związany z podwyższonym stężeniem insuliny we krwi, zwany zespołem metabolicznym lub zespołem X, prowadzący do rozwoju otyłości i cukrzycy typu II. U osób z zespołem metabolicznym stwierdza się ponadto wysoki i niestabilny poziom glukozy (tzw. stan przedcukrzycowy), wysokie ciśnienie, podwyższony poziom cholesterolu i trójglicerydów oraz kwasu moczowego we krwi.

Daj szansę swojej wątrobie

Na szczęście proces chorobowy jest odwracalny i dobrze się poddaje odpowiedniej terapii. Cała sztuka polega na tym, aby schorzenie wykryć i leczyć, zanim będzie za późno. Oto kilka zasad, dzięki którym Twoja wątroba wróci do formy:

1  Ogranicz spożycie cukru i prostych węglowodanów.

Zdrowy jadłospis nie powinien zawierać takich produktów, jak cukier, słodycze, produkty z białej mąki, gazowane napoje i biały ryż. Zastąp je kaszami i strączkami, takimi jak: komosa ryżowa, amarantus, brązowy ryż, soczewica i drobne fasole. Produkty zawierające węglowodany złożone dostarczają błonnik pokarmowy, który hamuje wzrost zawartości cukru we krwi oraz obniża poziom cholesterolu.

2  Zwiększ w jadłospisie udział świeżych warzyw i owoców, pokarmów najsilniej uzdrawiających wątrobę.

Surowizna świetnie oczyszcza wątrobę i zwiększa jej zdolność do usuwania z krwiobiegu tłuszczu i toksyn. Często jadaj surówki ze świeżych warzyw, chrup warzywa na przekąskę, zaś spożycie świeżych owoców ogranicz do dwóch porcji dziennie, ze względu na wysoką zawartość w nich cukrów prostych. Szczególną moc uzdrawiającą wątrobę mają świeżo wyciśnięte soki na bazie takich warzyw, takich jak: zielona fasolka szparagowa, brukselka, brokuł, kapusta, natka pietruszki i kolendry, rzodkiewka, imbir, marchewka i burak. Dla poprawy smaku możesz dodać do soku jabłko lub pomarańczę.

3  Przy stłuszczeniu wątroby nie musisz całkowicie wykluczać z diety produktów zawierających tłuszcz, lecz wybieraj zdrowe źródła tłuszczu.

Możesz zatem sięgać po ryby i owoce morza, orzechy, nasiona oraz tłoczone na zimno oleje i oliwę z oliwek. Trzymaj się z daleka od produktów smażonych, przetworzonych produktów mięsnych, smalcu, utwardzanych tłuszczów roślinnych obecnych w przetworzonej żywności i serach topionych, jak również masła, kremowych twarogów, sera i śmietany, które są zbyt tłuste dla osób ze stłuszczeniem wątroby i mogą u nich powodować powstawanie kamieni w pęcherzyku żółciowych.

4  Nie jadaj obfitych posiłków, ponieważ mogą one prowadzić do wystąpienia wzdęć i uczucia zmęczenia, jak również refluksu i zgagi.

Lepiej jedz 4-5 mniejszych posiłków i zawsze kończ posiłek, gdy tylko odczujesz sytość. Najobfitszy posiłek dnia najlepiej spożyć koło południa. Kolację staraj się jeść trzy godziny przed snem, ponieważ wtedy układ trawienny jeszcze w stanie przetworzyć pokarm. Wyrazem wdzięczności naszego organizmu będzie spokojny sen i uczucie świeżości po przebudzeniu.