Kwasy tłuszczowe a odporność | VIMED

Kwasy tłuszczowe a odporność

Kwasy tłuszczoweNie wszyscy wiedzą, że kwasy tłuszczowe, które znajdziemy między innymi w olejach roślinnych, tłustych rybach czy orzechach, wpływają na nasz układ odpornościowy. Jest on niezastąpionym sprzymierzeńcem w walce z czynnikami zewnętrznymi, które mogą stanowić zagrożenie dla naszego organizmu.

Układ pokarmowy stanowi największą część układu odpornościowego. Prawidłowe jego funkcjonowanie zależy między innymi od:

  • uwarunkowań genetycznych,
  • wieku,
  • kondycji zdrowotnej,
  • stresu,
  • sposobu odżywiania się.

Spośród składników diety wspomagających nasz układ immunologiczny (inaczej układ odpornościowy) na szczególną uwagę zasługują witaminy i składniki mineralne, przeciwutleniacze oraz również kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6.

Ogólnie kwasy tłuszczowe dzielimy następująco. Każdy ich rodzaj wpływa na naszą odporność:

 

MasłoNasycone Kwasy Tłuszczowe, NKT

Znane źródła:

  • olej palmowy,
  • smalec,
  • masło,
  • przetworzona żywność.

 

Jednonienasycone Kwasy Tłuszczowe, JKT

Znane źródła:

  • olej rzepakowy,
  • oliwa z oliwek,
  • awokado,
  • sardynki,
  • tuńczyk.

 

ŁosośWielonienasycone Kwasy Tłuszczowe, WNKT (omega-3 i omega-6)

Znane źródła:

  • olej lniany,
  • olej sojowy,
  • łosoś,
  • orzechy i nasiona.

 

Wiadomo, że aby zachować zdrowie przede wszystkim należy zamienić niekorzystne nawyki żywieniowe. U niektórych osób, ze względu na predyspozycje genetyczne, ograniczenie tłuszczów jest niewskazane w kontekście utrzymania prawidłowej masy ciała. Osoby z jeszcze innymi predyspozycjami genetycznymi powinny ograniczyć podaż tłuszczu całkowitego w codziennej diecie. Należy jednak zwrócić uwagę, że w obu przypadkach- przy potrzebie ograniczenia ilości tłuszczu w codziennym żywieniu, bądź jej braku, należy wystrzegać się spożycia kwasów tłuszczowych nasyconych, które sprzyjają powstawaniu stanom zapalnym w naszym organizmie i tym samym pogarszają jego odporność.

DietaKolejnym krokiem jest przestrzeganie stosowania właściwego składu kwasów tłuszczowych w pożywieniu. Zachowanie odpowiednich proporcji pomiędzy kwasami tłuszczowymi uzyskuje się dobierając odpowiednie produkty spożywcze lub stosując suplementację. Stosunek kwasów tłuszczowych omega-6 do omega-3 powinien mieścić się w przedziale 3:1 – 5:1 (najkorzystniejsze oddziaływanie na nasz organizm występuje przy proporcji 3:1). W pierwszej kolejności organizmowi należy dostarczyć zalecanej dziennej dawki kwasów tłuszczowych omega-3, w przeliczeniu stanowi ona 1,6 g dla mężczyzn i 1,1 g dla kobiet. Jako szczególnie wartościowe pod tym względem uważane są ryby, zwłaszcza tłuste, pochodzenia morskiego jak makrela, łosoś czy śledź atlantycki. Obecnie zalecane się również oleje z wątroby rekina, podnoszące odporność i aktywizujące system immunologiczny, zwłaszcza w okresie osłabienia organizmu i rekonwalescencji. Składnikiem takiego oleju są alkoksyglicerole, które posiadają właściwości silnie przeciwutleniające oraz stymulują niszczenie komórek rakowych.

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe odgrywają także ogromną rolę w profilaktyce miażdżycy. Wspomagają również leczenie chorób nowotworowych czy infekcji.

W tabeli przedstawiono zależność pomiędzy zawartością kwasów tłuszczowych omega-3 w danym produkcie do dziennego zapotrzebowania organizmu tych kwasów dla kobiet i mężczyzn.

ProduktZawartość omega-3 (w gramach)Ilość / 1,6g omega -3Ilość / 1,1 g omega-3
Olej z pestek winogron (1 łyżka)0,014114 łyżek79 łyżek
Oliwa z oliwek (1 łyżka)0,10315,5 łyżki10,7 łyżki
Jarmuż (gotowany, 1 szklanka)0,13411,9 szklanki8,2 szklanki
Olej rzepakowy (1 łyżka)1,2791,25 łyżki0,9 łyżki
Orzechy włoskie (2 łyżki)1,3522,4 łyżki1,6 łyżk
Olej z orzechów włoskich (1 łyżka)1,4141,1 łyżki0,8 łyżki
Siemię lniane (niemielone, 2 łyżki)3,1941 łyżka0,5 łyżki
Siemię lniane (mielone, 2 łyżki)3,1941 łyżka0,7 łyżki
Olej z siemienia lnianego (1 łyżka)7,2490,2 łyżki0,15 łyżki
Tempeh ( ½ szklanki)0,1834,4 szklanki3 szklanki

Piśmiennictwo

  1. E. Dymarska, A. Grochowska, H. Krauss Wpływ sposobu odżywiania na układ odpornościowy. Immunomodulacyjne działanie kwasów tłuszczowych, witamin i składników mineralnych oraz przeciwutleniaczy. Nowiny Lekarskie 2014, 82, 3, 222-231
  2. J. Książyk Żywienie a odporność. Nowa Pedatria 3/2002, s. 204-208
  3. K. Achremowicz, K. Szary-Sworst Wielonienasycone kwasy tłuszczowe czynnikiem poprawy stanu zdrowia człowieka. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2005, 3 (44), 23-35
  4. K. Marciniak- Łukasiak Rola i znaczenie kwasów tłuszczowych omega-3. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2011, 6 (79), 24 – 35
  5. E. Materac, Z. Marczyński, K.H. Bodek Rola kwasów omega-3 i omega-6 w organizmie człowieka BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. – XLVI, 2013, 2, str. 225 – 233
  6. J.Hever Dieta roślinna na co dzień Galaktyka 2011